Ciśnienie wewnątrzgałkowe oka - własność, utrzymująca stały kształt gałki ocznej; wzrost ciśnienia jest jednym z symptomów jaskry.
Chirurg naczyniowy - zajmuje się operacyjnym udrażnianiem naczyń krwionośnych
Endokrynolog - zajmuje się leczeniem chorób spowodowanych złym funkcjonowaniem gruczołów wydzielania wewnętrznego, czyli nadmiarem lub niedoborem hormonów wydzielanych przez m.in . przysadkę, tarczycę, nadnercza.
Mammografia klasyczna, mammografia - jest to obrazowa metoda badania gruczołu piersiowego (sutka) z użyciem promieni rentgenowskich (promieni X). Badanie to wykonuje się specjalnym aparatem rentgenowskim (mammograf, mammomat), który pozwala na uzyskanie promieniowania miękkiego (25-45 kV). Pozwala to na odróżnienie poszczególnych struktur oraz zmian patologicznych w sutku. więcej
Czemu służy badanie?Mammografia jest podstawowym badaniem radiologicznym gruczołu piersiowego. Pozwala na wczesne rozpoznawanie i wykrywanie guzków o średnicy około 0,5 cm i zmian tzw. bezobjawowych. Badanie palpacyjne sutka umożliwia wykrycie guzów o średnicy powyżej 1 cm Skuteczność diagnostyczna mammografii, połączona z badaniem klinicznym palpacyjnym, oceniana jest na 80-97%. Szczególnie przydatna jest w badaniach przesiewowych. Ponadto badanie mammograficzne pozwala na: pobieranie materiału do badania mikroskopowego, właściwe ukierunkowanie biopsji, śródoperacyjną kontrolę wyciętego materiału, obiektywną kontrolę wyników leczenia chemicznego (chemioterapii) i/lub radiologicznego raka sutka.
Wskazania do wykonania badaniaBadanie profilaktyczne:
- Kobiety z grupy ryzyka nowotworowego: przyjmujące terapię hormonalną
- U kobiet od 40 roku życia.
Przerwa pomiędzy badaniami powinna wynosić 2 lata. - Po 50 roku życia powinno wykonywać się mammografię raz w roku.
- U kobiet poniżej 40 roku życia ze zwiększonym ryzykiem raka sutka (np. występowanie raka sutka w rodzinie, dysplazja gruczołu piersiowego).
- Przy podejrzeniu zmiany w sutku: guz, wciągnięcie brodawki lub skóry, wyciek z brodawki, ograniczone bóle, torbiel, karcinofobia.
- Po pneumocystografii, jak i po 6 tygodniach od nakłucia torbieli w sutku.
- Po radio- i/lub chemioterapii do oceny stopnia regresji guza sutka.
- W przypadku niejednoznacznych objawów ropnia sutka: przed rozpoczęciem leczenia, a następnie po 2 tygodniach po ukończeniu antybiotykoterapii. Badanie jest wykonywane na zlecenie onkologa, chirurga, ginekologa
- Po amputacji sutka jako badanie kontrolne.
Badania poprzedzająceW niektórych przypadkach przed mammografią wykonuje się ultrasonografię (USG) lub biopsję cienkoigłową gruczołu sutkowego. Badanie galaktograficzne powinno być poprzedzone wykonaniem klasycznej mammografii. Należy przedstawić wyniki poprzednio wykonanych badań: USG piersi,, mammografii.
Sposób przygotowania do badaniaBadanie nie wymaga specjalnego przygotowania, jednakże zaleca się, aby badanie to przeprowadzać w I fazie cyklu miesiączkowego.
Opis badaniaMammografia klasyczna trwa kilka minut. Do badania pacjentka rozbiera górną połowę ciała. Zdjęcia rentgenowskie wykonuje się w dwóch podstawowych projekcjach. W projekcji góra-dół oraz w projekcji bocznej, pacjentka pozostaje w pozycji stojącej. Badana pierś jest uciśnięta między podstawką z kasetą rentgenowską a plastikową płytą kompresyjną (ryc. 11-11). W starszych typach mammomatów do wykonania projekcji bocznej wymagana jest pozycja leżąca na boku. Projekcję boczną wykonuje się celem uwidocznienia zmian leżących głęboko w gruczole, zwłaszcza blisko ściany klatki piersiowej - zmian trudnych do badania palpacyjnego. Podstawowe projekcje uzupełnia się czasami projekcją skośną w celu uwidocznienia zmian w tzw. ogonie Spece'a i dla oceny pachowych węzłów chłonnych. W niektórych badaniach przesiewowych stosuje się wyłącznie jedną projekcję : skośną.
Informacje, które należy zgłosić wykonującemu badanie przed badaniem- Ciąża.
- Wyniki innych badań: USG sutków, mammografia.
- Badania radiologiczne - wykonane w ciągu ostatnich kilku miesięcy.
Jak należy zachowywać się po badaniu?Nie ma specjalnych zaleceń.
Możliwe powikłania po badaniu:- bóle sutka,
- krwiak podskórny.
Ponadto bardzo rzadkimi powikłaniami mogą być:
- w przypadku galaktografii - odczyn zapalny oraz wynaczynienie środka kontrastowego,
- po pneumocystografii - infekcja torbieli.
Badanie może być powtarzane wielokrotnie. Wykonywane jest u pacjentek w każdym wieku (z wyjątkiem dziewcząt, które nie mają jeszcze rozwiniętego gruczołu piersiowego).
Nie może być wykonywane u kobiet w ciąży.
Należy unikać wykonywania badania u kobiet w II połowie cyklu miesiączkowego, u których zaistniała możliwość zapłodnienia.
Spirometria – ocenia czynność płuc. Podczas badania pacjent wykonuje kilka głębokich wdechów i wydechów poprzez ustnik aparatu pomiarowego. Aparat sprawdza czy były one wykonywane prawidłowo oraz oblicza stosunek zmierzonych pojemności płuc i szybkości wydechu do należnych dla wieku, płci i wzrostu norm. Badanie trwa kilka minut. Każdy palący papierosy powinien wykonać badanie spirometryczne.
USG (ultrasonografia) - jest specjalistycznym badaniem diagnostycznym służącym do oceny budowy i funkcji różnych narządów ciała ludzkiego. Aparat ultrasonograficzny składa się z urządzenia podobnego do komputera oraz różnego rodzaju sond, które wysyłają i odbierają odbite od tkanek fale ultradźwiękowe. Po analizie zebranego echa fale te tworzą na ekranie monitora obraz badanego narządu.
USG dopplerowskie - badanie dopplerowskie pozwala na ocenę przepływu krwi w dużych tętnicach i żyłach. Poszukuje się w tych naczyniach między innymi obecności zwężeń spowodowanych skrzeplinami lub innych procesów chorobowych.
